Khi giá vàng toàn cầu giảm mạnh từ mức cao lịch sử đầu năm, hầu hết nhà đầu tư trên thế giới chọn đứng ngoài quan sát, thì giới trẻ Đông Nam Á lại dùng hành động thực tế để trả lời câu hỏi cũ "vì sao mua vàng". Báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) mang tên "Xu hướng nhu cầu vàng quý 2 năm 2026" cho thấy, trong quý 2 năm nay, nhu cầu vàng thỏi và tiền vàng dành cho đầu tư tại Thái Lan đạt 10,9 tấn, tăng 10% so với cùng kỳ, đánh dấu quý mạnh nhất kể từ năm 2019 — đây cũng là minh chứng mới nhất cho logic "mua vàng" được kiểm chứng tại thị trường Đông Nam Á.
Nhu cầu toàn cầu chậm lại, Thái Lan ngược dòng đạt mức cao nhất 8 năm
Báo cáo cho thấy, do giá vàng giảm từ mức cao kỷ lục đầu năm, tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý 2 năm 2026 gần như không đổi so với cùng kỳ năm ngoái, khoảng 1.269 tấn; nhu cầu vàng toàn cầu nửa đầu năm tăng 2% so với cùng kỳ, đạt khoảng 2.522 tấn, tổng giá trị 380 tỷ USD. Trong đó, nhu cầu vàng thỏi và tiền vàng toàn cầu trong quý 2 giảm 3% so với cùng kỳ, còn 307,1 tấn, nhà đầu tư châu Âu và Mỹ thường chọn rút lui quan sát trong giai đoạn điều chỉnh giá.
Tuy nhiên, thị trường Thái Lan lại có một bảng thành tích hoàn toàn khác: nhu cầu vàng thỏi và tiền vàng đầu tư trong quý 2 đạt 10,9 tấn, tăng 10% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ năm 2019. Ông Phạm Thiếu Khải (Shaokai Fan), phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không gồm Trung Quốc) và bộ phận ngân hàng trung ương toàn cầu của Hội đồng Vàng Thế giới, chỉ ra rằng giá vàng trong nước điều chỉnh lại kích thích ý định "mua khi giá thấp" của nhà đầu tư Thái Lan, sự nhiệt tình tham gia thị trường không hề suy giảm do biến động giá, mà ngược lại còn tìm thấy nhịp vào thị trường thoải mái hơn trong đợt điều chỉnh.
"Động cơ kép" ASEAN: Thái Lan và Indonesia thúc đẩy nhu cầu khu vực tăng trưởng ngược dòng
Thái Lan không phải trường hợp cá biệt. Số liệu cho thấy, tổng doanh số bán vàng thỏi và tiền vàng trong khu vực ASEAN quý 2 đạt 36,7 tấn, tăng 7,6% so với cùng kỳ, ngược dòng đi lên trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu sụt giảm. Cụ thể:
- Nhu cầu vàng thỏi và tiền vàng của Indonesia tăng vọt 40% so với cùng kỳ, một lần nữa lọt vào nhóm thị trường vàng có hiệu suất đầu tư mạnh nhất toàn cầu, đồng Rupiah mất giá liên tục và bất ổn kinh tế trong nước là động lực chính;
- Nhu cầu Thái Lan tăng 10% so với cùng kỳ, đạt mức cao nhất theo quý kể từ năm 2019, trở thành điểm tựa cho tăng trưởng khu vực;
- Nhu cầu vàng thỏi và tiền vàng của Singapore tăng 6% so với cùng kỳ, ý định phân bổ tài sản của dòng vốn giá trị cao vẫn giữ được sự bền bỉ.
Hội đồng Vàng Thế giới phân tích rằng, tăng trưởng mang tính cơ cấu của nhu cầu Đông Nam Á đang định hình lại bản đồ nhu cầu vàng toàn cầu. Trong nửa đầu năm, dòng vốn ròng vào quỹ ETF vàng châu Á đạt 70 tấn, là khu vực có hiệu suất mạnh nhất toàn cầu; nhu cầu giao dịch phi tập trung (OTC) quý 2 đạt 327 tấn, nửa đầu năm tích lũy 571 tấn, tăng trưởng cũng chủ yếu được hỗ trợ bởi hoạt động đầu tư châu Á. Có thể nói, trọng tâm đầu tư vàng toàn cầu đang dịch chuyển về phía Đông.
Giới trẻ và "tài khoản tiết kiệm vàng": cách mua vàng đang thay đổi
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất trong làn sóng mua vàng Đông Nam Á lần này nằm ở sự nâng cấp về cơ cấu người tham gia và phương thức mua. Ông Phạm Thiếu Khải tiết lộ, những người tham gia thị trường nhìn chung cho biết mức độ tham gia của nhà đầu tư trẻ tăng đáng kể, đồng thời "Tài khoản tiết kiệm vàng" (Gold Savings Account) ngày càng được ưa chuộng tại Thái Lan.
Khái niệm tài khoản tiết kiệm vàng là một phương thức quản lý tài chính, trong đó nhà đầu tư gửi một khoản tiền cố định hàng tháng, quy đổi theo giá vàng ngày hôm đó thành gram vàng tích lũy, với mức tối thiểu chỉ vài trăm baht mỗi tháng, kết hợp tính kỷ luật của tiết kiệm và chức năng giữ giá trị của vàng. Loại sản phẩm này trong những năm gần đây đã nhanh chóng phổ biến tại các thị trường như Thái Lan, Malaysia, giúp những người lao động trẻ trước đây "không đủ tiền mua cả thỏi vàng" có thể dễ dàng tham gia đầu tư vàng, giống như "tích góp" tiền lẻ thành vàng.
"Giới trẻ Thái Lan coi vàng là công cụ phòng ngừa biến động tiền tệ và thị trường tài chính", ông Phạm Thiếu Khải cho biết. Sự bất ổn kinh tế và địa chính trị liên tục tồn tại, cùng với vai trò phân tán rủi ro của vàng đã được kiểm chứng nhiều lần, khiến nhiều nhà đầu tư trẻ đưa vàng vào kế hoạch tài chính dài hạn. Từ "mua trang sức vàng" đến "mở tài khoản vàng", sự thay đổi trong cách mua vàng phản ánh nhận thức ngày càng chín muồi của thế hệ nhà đầu tư mới về giá trị của vàng.
Từ "mua trang sức vàng" đến "mua vàng thỏi": tâm lý tiêu dùng đang dịch chuyển
Tương phản rõ rệt với nhu cầu đầu tư sôi động là sự ảm đạm kéo dài của tiêu dùng trang sức vàng. Quý 2, nhu cầu trang sức vàng toàn cầu giảm 17% so với cùng kỳ xuống còn 278 tấn, mức thấp nhất sau dịch; nhu cầu trang sức vàng tại Thái Lan cũng giảm 5% xuống còn 1,6 tấn. Giá vàng cao khiến người tiêu dùng chuyển sang các sản phẩm nhẹ, trọng lượng thấp, đồng thời một phần vốn chuyển từ "mua vàng tiêu dùng" sang "mua vàng đầu tư".
Bà Louise Street, nhà phân tích thị trường cao cấp của Hội đồng Vàng Thế giới, chỉ ra rằng ngay cả khi giá vàng bước vào giai đoạn củng cố, thị trường vàng vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố cơ bản vững chắc — ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng và tăng trưởng đầu tư phi tập trung đưa tổng nhu cầu nửa đầu năm tăng nhẹ 2%. Tại Đông Nam Á, chính phủ Indonesia ban hành "Lộ trình tăng cường phát triển kinh doanh vàng và hệ sinh thái" cũng được xem là tín hiệu tích cực cho ngành vàng và hệ sinh thái đầu tư, hứa hẹn thu hút nhiều nhà đầu tư tham gia rộng rãi hơn.
Ngân hàng trung ương mua vàng tạo đáy, nửa cuối năm đầu tư vẫn là động cơ chính
Bên cạnh các nhà đầu tư cá nhân toàn cầu, ngân hàng trung ương vẫn là người mua kiên định nhất trên thị trường vàng: quý 2, mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu đạt 289 tấn, tăng 62% so với cùng kỳ; khảo sát thường niên của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy, 45% ngân hàng trung ương được khảo sát dự định tăng nắm giữ dự trữ vàng trong 12 tháng tới. Việc ngân hàng trung ương mua vàng tạo nền hỗ trợ vững chắc cho giá vàng, đồng thời mang lại niềm tin trung và dài hạn cho nhà đầu tư thông thường — khi các tổ chức đều "càng giảm càng mua", nhà đầu tư cá nhân đương nhiên có thêm sự tự tin.
Nhìn về nửa cuối năm 2026, Hội đồng Vàng Thế giới dự báo đầu tư vẫn sẽ là động lực chính cho tăng trưởng nhu cầu vàng, nhưng cơ cấu có thể thay đổi: giao dịch phi tập trung và nhu cầu đầu tư nội địa châu Á sẽ đóng vai trò nổi bật hơn, trong khi dòng vốn ETF phương Tây sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào lợi suất thực tế trái phiếu chính phủ Mỹ và lộ trình chính sách của Fed. Bà Street nhấn mạnh: "Mối quan tâm của nhà đầu tư châu Á và giao dịch phi tập trung sẽ chi phối thị trường nhiều hơn."
Kết luận: Ý nghĩa của việc mua vàng không chỉ nằm ở tăng giảm giá
Nhu cầu đầu tư của Thái Lan đạt mức cao nhất 8 năm và sự nhiệt tình tham gia ngày càng tăng của nhà đầu tư trẻ Đông Nam Á đều đang lặp đi lặp lại cùng một chân lý: vàng không phụ thuộc vào tín dụng chủ quyền đơn lẻ, có tính thanh khoản toàn cầu, chống lạm phát và giữ giá trị dài hạn, là "viên đá chèn thuyền" khó thay thế trong danh mục tài sản. Đối với nhà đầu tư bình thường ở Đông Nam Á, thay vì băn khoăn về tăng giảm giá vàng ngắn hạn, chi bằng học theo cách làm của giới trẻ Thái Lan — coi việc mua vàng như một khoản tiết kiệm dài hạn, mua theo đợt, kiên nhẫn nắm giữ, để vàng bảo vệ tài sản trong thời đại nhiều biến động. Đó, có lẽ, là câu trả lời đơn giản nhất và mạnh mẽ nhất cho câu hỏi "vì sao mua vàng".
