Ngày 27/7/2026, sau cuộc họp khẩn tại Jakarta, ngân hàng trung ương 10 nước ASEAN ra tuyên bố chung về việc tăng tổng cộng 200 tấn vàng dự trữ nhằm tăng cường an ninh tài chính khu vực và ứng phó với môi trường kinh tế quốc tế ngày càng phức tạp. Thông tin này ngay lập tức gây phản ứng mạnh trên thị trường kim loại quý toàn cầu - giá vàng giao ngay London tăng nhanh trong phiên giao dịch châu Á, cuối cùng đóng cửa tăng 0,8% lên 4022 USD/ounce, quay trở lại trên mốc tâm lý then chốt 4000 USD.

Hành động tập thể lịch sử: Từ nắm giữ rải rác đến tăng mua phối hợp

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử các nước ASEAN đồng loạt tăng dự trữ vàng dưới hình thức nhóm. Theo tuyên bố, kế hoạch tăng mua sẽ được thực hiện theo giai đoạn trong 12 tháng tới, nguồn vốn từ việc điều chỉnh cơ cấu dự trữ ngoại hối của từng nước. Trong đó, Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn nhất, lần lượt là 60 tấn, 50 tấn, 40 tấn và 25 tấn, 25 tấn còn lại do các thành viên khác chia sẻ. Tính đến quý 2/2026, tổng dự trữ vàng của 10 nước ASEAN khoảng 1200 tấn, đợt tăng này sẽ nâng tổng dự trữ lên khoảng 17%.

Chủ tịch Hội đồng Ngân hàng Trung ương ASEAN, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philippines Cesar Purisima, tại cuộc họp báo cho biết: “Hệ thống tiền tệ toàn cầu hiện đối mặt nhiều thách thức, bao gồm bất ổn chính sách tiền tệ USD, căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát. Vàng với tư cách phương tiện thanh toán cuối cùng không có rủi ro tín dụng chủ quyền, giá trị chiến lược của nó đang quay trở lại. Các nền kinh tế ASEAN cần tăng cường khả năng chống chịu, và dự trữ vàng là bảo đảm trực tiếp nhất.” Giới phân tích chỉ ra rằng hành động này không phải sự kiện riêng lẻ. Ngay từ năm 2025, các nước Đông Nam Á đã âm thầm tăng nắm giữ vàng – Ngân hàng Trung ương Indonesia tăng 30 tấn, Ngân hàng Trung ương Thái Lan tăng 20 tấn, nhưng tuyên bố chung công khai là lần đầu tiên.

Làn sóng mua vàng của ngân hàng trung ương toàn cầu thêm động lực mới

Dữ liệu mới nhất từ Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy, lượng vàng ròng mua vào của các ngân hàng trung ương toàn cầu trong nửa đầu 2026 đạt 580 tấn, tăng 12% so với cùng kỳ 2025. Các ngân hàng trung ương Trung Quốc, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là người mua chính, nhưng sự tham gia tập thể của các nước ASEAN khiến kỳ vọng về cân bằng cung-cầu thay đổi. Khi các nền kinh tế mới nổi dần chuyển đổi từ tài sản USD sang đa dạng hóa dự trữ, tỷ trọng vàng trong dự trữ chính thức dự kiến tăng từ 12% hiện nay lên trên 20%.

Chuyên gia phân tích kim loại quý tại Ngân hàng OCBC Singapore, Li Minghao, chỉ ra: “Động thái của các ngân hàng trung ương ASEAN gửi tín hiệu mạnh mẽ: vàng không chỉ là công cụ phòng ngừa rủi ro, mà đã trở thành phần cốt lõi trong phân bổ tài sản chủ quyền. Xu hướng này có thể buộc các tổ chức khu vực khác như Liên minh châu Phi hay Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh thực hiện các hành động tương tự. Chúng tôi dự đoán lượng mua vàng ròng của các ngân hàng trung ương toàn cầu năm 2026 sẽ lần đầu vượt 1500 tấn.”

Ngoài ra, tin tức tăng mua còn thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng vật chất. Quỹ ETF vàng niêm yết tại Sở giao dịch Malaysia ghi nhận dòng vốn ròng lớn nhất trong một ngày, đạt 320 triệu USD; dữ liệu từ Hiệp hội Giao dịch Vàng Bạc Singapore cho thấy doanh số bán lẻ vàng miếng và vàng xu tăng vọt 45% so với tuần trước. Kỳ vọng giá vàng tăng thêm của người tiêu dùng đang nóng lên.

Chuỗi ngành vàng Đông Nam Á hưởng lợi dài hạn

ASEAN là khu vực chế biến và tiêu thụ vàng quan trọng toàn cầu, sở hữu ngành sản xuất trang sức lớn và đông đảo nhà đầu tư trung lưu. Hành động mua vàng của ngân hàng trung ương không chỉ củng cố niềm tin thị trường mà còn cung cấp hỗ trợ nhu cầu ổn định cho các doanh nghiệp khai thác thượng nguồn. Theo Bộ Khai thác Indonesia, nước này dự kiến nâng sản lượng vàng hàng năm từ 120 tấn hiện nay lên 150 tấn vào năm 2027 để đáp ứng nhu cầu nội địa ngày càng tăng.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn giá vàng có thể đối mặt rủi ro điều chỉnh kỹ thuật. Sau khi giá vàng London vượt 4000 USD, chỉ số sức mạnh tương đối 14 ngày (RSI) đã lên 72, gần vùng quá mua. Phân tích thị trường của FXTM cho rằng nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đưa ra tín hiệu diều hâu trong cuộc họp lãi suất tuần tới, có thể gây ra sự giảm ngắn hạn của giá vàng. Nhưng về dài hạn, làn sóng mua vàng của ngân hàng trung ương, xu hướng phi đô la hóa và rủi ro địa chính trị sẽ cùng hỗ trợ giá vàng duy trì trên mức 4000 USD.

Citigroup nâng dự báo giá vàng trung bình quý 4/2026 từ 4100 USD lên 4350 USD và cho rằng việc tăng mua của ASEAN sẽ là một trong những chất xúc tác chính đẩy giá vàng phá vỡ mức cao kỷ lục lịch sử.

Cột chỉ báo thị trường vàng: Nhà đầu tư nên ứng phó thế nào?

Đối với nhà đầu tư thông thường, việc ngân hàng trung ương mua vàng quy mô lớn có nghĩa là thuộc tính tiền tệ của vàng đang được tái khẳng định. Khuyến nghị các nhà đầu tư trước đây chờ đợi cơ hội điều chỉnh giá vàng nên mua dần, tránh bỏ lỡ cơ hội dài hạn do biến động ngắn hạn. Đồng thời, có thể chú ý các cơ hội cấu trúc sau:

  • ETF vàng ASEAN và cổ phiếu công ty khai thác: Dự kiến hưởng lợi trực tiếp từ phí bảo hiểm thanh khoản do ngân hàng trung ương tăng mua;
  • Giao dịch vàng tính bằng baht Thái: Ngân hàng Trung ương Thái Lan tăng mua nhiều nhất, giá vàng baht có thể tăng bù;
  • Hợp đồng cho thuê vàng và hợp đồng tương lai: Cần thận trọng khi kinh doanh chênh lệch dựa trên cấu trúc contango hiện tại, nhưng hợp đồng dài hạn có thể khóa lợi nhuận.

Tóm lại, hành động tập thể của các ngân hàng trung ương ASEAN ngày 27/7/2026 không chỉ là cột mốc hợp tác tài chính khu vực, mà còn có thể trở thành ngòi nổ cho một đợt tăng giá mới của thị trường kim loại quý toàn cầu. Cột chỉ báo thị trường vàng đã rõ ràng chuyển hướng – thời đại của vua tài sản trú ẩn đang quay trở lại.