Hiệp hội Vàng Thế giới (World Gold Council) trong báo cáo xu hướng nhu cầu vàng toàn cầu mới nhất công bố vào ngày 30 tháng 7 cho thấy, lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới trong nửa đầu năm 2026 đạt mức kỷ lục 451,3 tấn, tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó lượng mua ròng quý 2 là 220,4 tấn, tăng 14% so với cùng kỳ. Số liệu này cho thấy, tốc độ tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương các nước không hề chậm lại mà còn tiếp tục tăng tốc, củng cố hơn nữa vị thế của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược.
Xu hướng mua vàng của ngân hàng trung ương: Từ "phi đô la hóa" đến "đa dạng hóa tài sản"
Trong những năm gần đây, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã duy trì xu hướng mua ròng vàng trong nhiều năm liên tiếp. Trong năm 2024 và 2025, lượng mua vàng hàng năm của các ngân hàng trung ương đều vượt quá 1000 tấn, và chỉ trong nửa đầu năm 2026 đã gần bằng một nửa lượng mua cả năm của năm ngoái. Các nhà phân tích chỉ ra rằng, động lực chính thúc đẩy việc mua vàng của các ngân hàng trung ương bao gồm căng thẳng địa chính trị, sự thách thức đối với hệ thống tín dụng của đồng Đô la Mỹ, và kỳ vọng lãi suất toàn cầu giảm. Đặc biệt, các quốc gia thị trường mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, v.v., tiếp tục tăng mua vàng để phân tán rủi ro dự trữ ngoại hối.
Đáng chú ý, báo cáo này đặc biệt đề cập đến hoạt động của các ngân hàng trung ương trong khu vực Đông Nam Á. Ngân hàng Trung ương Indonesia, Ngân hàng Trung ương Philippines và Ngân hàng Trung ương Thái Lan đều có mức tăng mua ở các mức độ khác nhau trong quý 2, trong đó Ngân hàng Trung ương Indonesia tăng 9,2 tấn và Ngân hàng Trung ương Thái Lan tăng 6,5 tấn, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của các quốc gia Đông Nam Á đối với dự trữ vàng.
Nhu cầu đầu tư vàng tại Đông Nam Á tăng vọt, giá giao ngay vàng và bạc được cải thiện
Song hành với việc các ngân hàng trung ương mua vàng, nhu cầu đầu tư vàng vật chất tại khu vực Đông Nam Á đã tăng đáng kể. Báo cáo cho thấy, nhu cầu đầu tư vàng thỏi và vàng miếng tại Đông Nam Á trong quý 2 năm 2026 tăng 32% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó thị trường Việt Nam đặc biệt nổi bật với doanh số tăng 45% so với cùng kỳ, Thái Lan, Singapore và Malaysia lần lượt ghi nhận mức tăng 28%, 22% và 18%.
Về "giá giao ngay vàng và bạc", trong phiên giao dịch châu Á ngày 31 tháng 7, vàng giao ngay được báo ở mức 2458,6 USD/ounce, tăng nhẹ 0,2% so với ngày giao dịch trước; bạc giao ngay được báo ở mức 31,25 USD/ounce, tăng 0,4%. Trong năm nay, giá vàng đã tăng hơn 15% tích lũy, trong khi giá bạc tăng gần 20%, hoạt động tốt hơn nhiều loại tài sản chính. Các chuyên gia trong ngành cho biết, nhu cầu vật chất mạnh mẽ đang hỗ trợ cho sự hình thành giá trong thời gian tới, đặc biệt là ý định mua vào khi giá giảm của các nhà đầu tư tại khu vực Đông Nam Á.
Cung và cầu cơ bản đang eo hẹp, các tổ chức lạc quan về xu hướng trung hạn
Về phía cung, tổng lượng mỏ vàng trên toàn cầu đã tăng chậm trong những năm gần đây, trong khi nhu cầu từ ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tiếp tục tăng, làm gia tăng khoảng cách cung cầu. Dữ liệu của Hiệp hội Vàng Thế giới cho thấy, tổng cung vàng toàn cầu trong nửa đầu năm nay chỉ tăng 2% so với cùng kỳ, trong khi tổng cầu tăng 7%, tốc độ tăng trưởng của nhu cầu rõ ràng nhanh hơn nguồn cung.
Nhiều ngân hàng đầu tư quốc tế đã nâng dự báo giá vàng trong các báo cáo nghiên cứu gần đây. Goldman Sachs cho rằng, đến cuối năm 2026, giá vàng có thể đạt 3000 USD/ounce, với logic cốt lõi là chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ toàn cầu, việc mua vàng của các ngân hàng trung ương và nhu cầu phòng ngừa rủi ro tiềm ẩn. UBS cũng khuyên các nhà đầu tư nên phân bổ 5%-10% vàng trong danh mục đầu tư của mình để phòng ngừa rủi ro kinh tế vĩ mô.
Các yếu tố chính hỗ trợ giá vàng tăng bao gồm:
* Các ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục mua ròng, tích lũy hơn 450 tấn trong nửa đầu năm;
* Nhu cầu đầu tư vàng vật chất tại Đông Nam Á tăng 32% so với cùng kỳ, với Việt Nam và Thái Lan dẫn đầu;
* Thị trường dự kiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể cắt giảm lãi suất vào tháng 9, làm giảm lãi suất thực có lợi cho vàng;
Rủi ro địa chính trị thường xuyên xảy ra, dòng tiền phòng ngừa rủi ro liên tục đổ vào ETF vàng.Cơ hội và thách thức của thị trường địa phương Đông Nam Á
Đối với các nhà đầu tư tại Đông Nam Á, hiện tại vừa là cơ hội vừa là thách thức. Một mặt, vẫn tồn tại một khoảng chênh lệch nhất định giữa giá niêm yết của các cửa hàng vàng địa phương và giá vàng/bạc giao ngay, đòi hỏi phải chú ý đến sự thay đổi tỷ giá hối đoái và các yếu tố thuế; mặt khác, các kênh giao dịch vàng chính thống ngày càng hoàn thiện, như Sở giao dịch kim loại quý Singapore (SGPMX) và Trung tâm giao dịch vàng Thái Lan, cung cấp cho nhà đầu tư những phương thức tham gia minh bạch và thuận tiện hơn.
Cần lưu ý rằng đầu tư kim loại quý không chỉ tăng mà không bao giờ giảm. Mặc dù cơ bản có xu hướng tích cực, nhưng trong ngắn hạn, giá có thể biến động do các sự kiện kinh tế vĩ mô như cuộc họp quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), dữ liệu việc làm phi nông nghiệp. Nhà đầu tư nên kết hợp với khả năng chấp nhận rủi ro của bản thân để kiểm soát vị thế một cách hợp lý, tránh mua đuổi một cách mù quáng.
Tóm tắt
Việc các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vàng phá kỷ lục cộng với nhu cầu đầu tư tăng vọt tại Đông Nam Á đã cung cấp một sự hỗ trợ vững chắc cho giá vàng và bạc. Trong bối cảnh kỳ vọng Fed chuyển sang nới lỏng và sự không chắc chắn về địa chính trị vẫn còn tồn tại, giá trị phân bổ trung và dài hạn của vàng và bạc đã được công nhận rộng rãi. Đối với các nhà đầu tư tại Đông Nam Á, việc theo dõi sự thay đổi của giá vàng/bạc giao ngay tại địa phương và nắm bắt cơ hội khi giá điều chỉnh là một chiến lược hợp lý để tham gia vào xu hướng kim loại quý này.
